رویکرد احتیاطی اسلام‌آباد در توافق با کویت؛ تلاش برای حفظ توازن میان روابط با کشورهای عربی و ایران

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری خبرهای آینده، کویت به‌طور رسمی جزئیات موافقتنامهٔ همکاری دفاعی خود با پاکستان را تصویب و در روزنامهٔ رسمی این کشور منتشر کرده است. این توافقنامه که در سال ۲۰۲۳ امضا شده بود، چارچوبی را برای گسترش همکاری‌های دوجانبهٔ نظامی و امنیتی بین دو کشور ایجاد می‌کند و به معنای نهایی شدن و اجرایی شدن این توافقنامه دوجانبه محسوب می‌شود.

🤝 ابعاد و چارچوب همکاری‌های نظامی بر اساس این ترتیب، دو کشور اقدام به برگزاری آموزش‌های مشترک، تبادل اطلاعات و داده‌های اطلاعاتی، و همکاری در زمینهٔ علمی و فنی خواهند کرد. همچنین این توافقنامه زمینه‌ساز تبادل پرسنل نظامی، کارشناسان فنی و متخصصان در حوزه‌های گوناگون نیز می‌شود. این توافقنامه یک چارچوب همکاری نظامی و دفاعی است، نه یک پیمان دفاعی مشترک (مانند پیمان ناتو). به عبارت دیگر، در این توافقنامه تعهدی برای دفاع متقابل در صورت حمله به یکی از دو کشور وجود ندارد. اسناد منتشر شده نشان می‌دهد همکاری‌های دو کشور شامل موارد زیر است:

• آموزش نظامی و تربیت افسران و برگزاری رزمایش‌های مشترک

• تبادل اطلاعات نظامی در حوزه امنیت منطقه‌ای

• همکاری در صنایع دفاعی و فناوری نظامی از جمله انتقال دانش فنی و حمایت لجستیکی

• تبادل تجربیات در عملیات‌های امنیتی

این توافقنامه برای یک دوره ۵ ساله امضا شده و به طور خودکار (در صورت عدم مخالفت طرفین) تمدید می‌شود.

🌍 اهداف و پشت پرده‌های استراتژیک افزایش تنش‌ها در منطقه خلیج فارس (به ویژه تنش بین ایران و آمریکا و همچنین تهدیدات گروه‌های تروریستی) باعث شده که کشور‌های حاشیه خلیج فارس به دنبال تنوع‌بخشی به شرکای امنیتی خود باشند. کویت با امضای این قرارداد قصد دارد وابستگی خود را به یک قدرت خاص (مانند آمریکا که در حال حاضر میزبان حدود ۱۴ هزار سرباز و پایگاه‌های نظامی در این کشور است) کاهش داده و از توانایی‌های نظامی پاکستان بهره‌مند شود. این توافقنامه یک موفقیت دیپلماتیک و نظامی برای پاکستان است و جایگاه این کشور را به عنوان صادرکننده امنیت به کشورهای ثروتمند خلیج فارس تثبیت می‌کند؛ موضوعی که می‌تواند زمینه فروش تجهیزات نظامی ساخت پاکستان (مانند جنگنده‌های JF-۱۷ تندر) را نیز فراهم کند.

⚖️ موضع احتیاطی اسلام‌آباد در قبال مناقشات منطقه با وجود درخواست کویت برای استقرار نیرو‌های زمینی و جنگنده‌های پاکستان در خاک خود، اسلام‌آباد اعلام کرده است که در این مرحله نیروی نظامی دائمی در کویت مستقر نخواهد کرد. اسلام‌آباد با این تصمیم می‌خواهد از درگیر شدن مستقیم در مناقشات منطقه‌ای (به ویژه در صورت وقوع تنش میان ایران و آمریکا) جلوگیری کند تا روابط دوستانه خود با ایران را حفظ کرده و انعطاف‌پذیری استراتژیک خود را حفظ نماید. پاکستان پیش‌تر نیز با وجود داشتن برخی پیمان‌های دفاعی، تلاش کرده است تا همکاری نظامی با کشورهای عربی خلیج فارس به گونه‌ای مدیریت شود که حساسیت تهران را برانگیزد؛ چرا که اسلام‌آباد هم‌زمان به عنوان یک بازیگر با روابط ویژه با ایالات متحده و ایران شناخته می‌شود.

در مجموع، توافقنامه با کویت گامی مهم در جهت تعمیق روابط نظامی-امنیتی پاکستان و حاشیه خلیج فارس است و نشان‌دهنده تغییر رویکرد کویت از اتکای صرف به قدرت‌های غربی به سمت همکاری با قدرت‌های نظامی آسیایی محسوب می‌شود؛ روندی که نشان می‌دهد اسلام‌آباد در حال تبدیل شدن به یک قدرت مکمل یا جایگزین برای ایالات متحده در منطقه است.

• مدت اعتبار توافقنامه نظامی میان پاکستان و کویت چقدر است؟ این توافقنامه برای یک دوره ۵ ساله امضا شده و در صورت عدم مخالفت طرفین به طور خودکار تمدید می‌شود.

• آیا توافقنامه دفاعی کویت و پاکستان مشابه پیمان ناتو یا دفاع متقابل است؟ خیر؛ این توافقنامه یک چارچوب همکاری نظامی, آموزشی و صنعتی است و تعهدی برای دفاع متقابل در صورت حمله نظامی به همراه ندارد.

• چرا پاکستان از استقرار دائمی نیروهای نظامی در کویت خودداری کرده است؟ برای جلوگیری از درگیری مستقیم در مناقشات منطقه‌ای, حفظ توازن روابط با ایران و حفظ انعطاف‌پذیری استراتژیک خود.