تاریخ انتشار : جمعه 24 مهر 1405 - 20:50
کد خبر : 5769

واکاوی پدیده‌های اقلیمی در پاییز پیش‌رو

ال‌نینو معادل پاییز پربارش نیست؛ چرا نحوه توزیع بارندگی برای منابع آب و کشاورزی ایران حیاتی است؟

ال‌نینو معادل پاییز پربارش نیست؛ چرا نحوه توزیع بارندگی برای منابع آب و کشاورزی ایران حیاتی است؟
تقویت چشمگیر پدیده اقلیمی ال‌نینو در سال ۲۰۲۶، بار دیگر دغدغه‌های کارشناسان را نسبت به تغییر الگوی بارش و دما در ایران برانگیخته است؛ پدیده‌ای که می‌تواند همزمان مخاطرات ناگهانی مانند سیلاب و روان‌آب و همچنین فشار بر منابع آب و کشاورزی را تشدید کند.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری خبرهای آینده، تشدید پدیده اقلیمی ال‌نینو در سال ۲۰۲۶ بار دیگر توجه محافل علمی و اجرایی را به پیامدهای احتمالی آن برای کشور جلب کرده است. این رویداد جوی که از گرم شدن غیرعادی سطح آب‌ها در اقیانوس آرام استوایی ناشی می‌شود، توانایی دستکاری گردش جو، جابه‌جایی سامانه بارشی و تغییر توزیع دما و بارندگی در نقاط مختلف کره زمین را دارد. پیش‌بینی‌های مهرماه حاکی از احتمال تداوم یک ال‌نینوی قوی تا بسیار قوی در ماه‌های آتی است، اگرچه زمان فروکش و شدت نهایی آن کماکان با قطعیت کامل همراه نیست.

در رابطه با ایران، دغدغه بنیادین صرفاً افزایش یا کاهش کمّی بارش‌ها نیست؛ بلکه زمان‌بندی و نحوه توزیع بارندگی حائز اهمیت بیشتری است. تمرکز بارندگی‌های شدید در بازه‌های زمانی کوتاه چند ساعته یا چند روزه، حجم روان‌آب‌ها را جهش داده و ریسک طغیان رودخانه‌ها، آب‌گرفتگی معابر، فرسایش خاک و رانش زمین را به شدت بالا می‌برد. در نقطه مقابل، هرگونه کاهش بارندگی مؤثر یا طولانی شدن ادوار خشکی، چالش‌های منابع آب سطحی و سفره‌های زیرزمینی را عمیق‌تر خواهد ساخت.

همچنین نوسانات دمایی ناشی از این پدیده، بخش‌های کشاورزی و انرژی را هدف قرار می‌دهد؛ موج‌های گرمای شدید در مراحل حساس رشد گیاهان یا بارندگی سنگین در زمان برداشت، بازده محصولات را تنزل داده و تداوم گرما نیز فشار مضاعفی بر شبکه توزیع برق وارد می‌سازد.

⛈️ سیل‌خیزی تهران و درس‌هایی از دوره لانینا

در این میان نباید خطرات سیلاب در مناطقی مانند تهران را مستقیماً و منحصراً به ال‌نینو پیوند داد. احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، تأکید دارد که وضعیت سیل‌خیزی در روددره‌های تهران الزاماً به معنای وقوع حتمی سیلاب نیست و عواملی همچون توپوگرافی منطقه، وضعیت بستر رودخانه‌ها و دست‌کاری‌های انسانی نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان خسارات ایفا می‌کنند. شواهد تاریخی همچون سیل‌های امامزاده داوود و فیروزکوه در تابستان ۱۴۰۱ مؤید آن است که آن حوادث در شرایط پدیده «لانینا» (سرد شدن غیرمعمول آب‌های اقیانوس آرام) رخ داده‌اند.

بنابراین، ال‌نینو را نمی‌توان به سادگی مترادف با «پاییز پربارش» یا «سیل حتمی در ایران» قلمداد کرد. آنچه بیش از هر چیز ضرورت دارد، پایش مستمر الگوهای جوی و ارتقای آمادگی زیرساخت‌های کشور برای مواجهه با سناریوهای گوناگون بارش یا خشکسالی است.

  • پدیده ال‌نینو چگونه شکل می‌گیرد و چه تأثیری بر اقلیم دارد؟ از طریق افزایش غیرعادی دمای سطح آب در اقیانوس آرام استوایی شکل گرفته و گردش جو و مسیر سامانه‌های بارشی را تغییر می‌دهد.

  • چرا نحوه توزیع بارش‌ها در ایران از میزان کل بارندگی مهم‌تر است؟ زیرا بارش شدید در زمان کوتاه باعث روان‌آب، سیل، فرسایش خاک و رانش می‌شود، در حالی که فاصله افتادن بین بارش‌ها فشار بر منابع آب را افزایش می‌دهد.

  • موضع رئیس مرکز ملی اقلیم درباره سیل‌خیزی تهران و پدیده ال‌نینو چیست؟ احد وظیفه تأکید دارد سیل‌خیزی به عوامل توپوگرافی و مداخلات انسانی بستگی دارد و ال‌نینو علت مستقیم نیست، کما اینکه سیل‌های ۱۴۰۱ در شرایط لانینا رخ دادند.

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.