تاریخ انتشار : دوشنبه 30 شهریور 1405 - 16:55
کد خبر : 5592

روش جدید رازهای مولکولی نهفته در نمونه‌های بافت انسانی ده‌ها ساله را آشکار می‌کند

روش جدید رازهای مولکولی نهفته در نمونه‌های بافت انسانی ده‌ها ساله را آشکار می‌کند
یک روش جدید می‌تواند سلول‌های دست‌نخورده را از بافت‌های ده‌ها سالهٔ نگهداری‌شده در فرمالین بازیابی کند و اطلاعات مولکولی را حفظ نماید که اغلب هنگام استخراج صرفاً هسته‌های سلولی از بین می‌رود.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری خبرهای آینده،وبگاه سای‌تِک‌دِیلی در گزارشی آورده است:بازیابی سلول‌های کامل از بافت‌های نگهداری‌شده ده‌ها ساله می‌تواند آرشیوهای بیمارستان را به منبعی غنی‌تر از داده‌های مولکولی تبدیل کند.

تصور کنید یک جلد کتاب با برچسب «دانشنامه بافت انسانی» روی میزی قرار دارد. درون آن ممکن است اطلاعاتی در مورد چگونگی ظاهر شدن سلول‌های مختلف در بافت سالم و بیمار، چگونگی تغییر فعالیت ژنی با افزایش سن، یا دلیل واکنش متفاوت سلول‌های بیماران مختلف به درمان وجود داشته باشد.

اما این کتاب را نمی‌توان باز کرد. یک قاب پلکسی گلاس آن را مهر و موم کرده است، به طوری که محتویات آن از نظر تئوری قابل مشاهده اما در عمل غیرقابل دسترس هستند. صدها جلد مشابه در همان نزدیکی قرار دارند که حاوی اطلاعاتی هستند که خواندن آن‌ها به راحتی امکان‌پذیر نیست.

روشی که در آزمایشگاه پروفسور کن لاو، استاد زیست‌شناسی سلولی و تکوینی، توسعه یافته است، می‌تواند به دانشمندان امکان دسترسی به اطلاعات مولکولی موجود در نمونه‌های بافت بیماران قدیمی را بدهد که بازیابی آن‌ها قبلاً دشوار بود.

آرشیوهای قدیمی بافت‌ها حاوی داده‌های استخراج‌نشده هستند

بیش از یک قرن است که بیمارستان‌ها و آزمایشگاه‌های سراسر جهان بافت انسانی را در فرمالین (که به فرمالدهید نیز معروف است) نگهداری و آن را در موم پارافین جای داده‌اند. این فرآیند به پزشکان و محققان اجازه می‌دهد تا بافت‌ها را به بخش‌های نازک برش دهند، آنها را رنگ‌آمیزی کرده و تحت میکروسکوپ بررسی کنند. اما نمونه‌های تثبیت‌شده با فرمالین و جاسازی‌شده در پارافین، با برخی از روش‌های توالی‌یابی جدیدتر همچنان دشوار برای تجزیه و تحلیل باقی مانده‌اند.

یک مثال، توالی‌یابی RNA تک‌سلولی است. این فناوری که با نام scRNA-seq شناخته می‌شود، با نشان دادن اینکه سلول‌های منفرد می‌توانند انواع و مقادیر متفاوتی از RNA را تولید کنند – واسطه بین دستورالعمل‌های ژنتیکی در DNA و پروتئین‌هایی که این دستورالعمل‌ها تولید می‌کنند – نحوه درک پژوهشگران از تنوع سلول‌ها در بافت‌ها را تغییر داده است.

به گفته جیمز ایوانز، دانشجوی تحصیلات تکمیلی آزمایشگاه لاو، آرشیوهای عظیم بافت FFPE بنابراین می‌توانند حاوی اطلاعات مولکولی ارزشمندی باشند، اما فرآیند نگهداری می‌تواند به این اطلاعات آسیب زده و بازیابی آن را دشوار کند.

رویکردهای قبلی با موفقیت هسته‌ها را از بافت FFPE استخراج کرده‌اند، اما حذف سلول اطراف آن باعث از دست رفتن اطلاعات قابل توجهی، به‌ویژه RNA، می‌شود. در تحقیقی به سرپرستی ایوانز و هم‌نویسنده اول، جویی سیمونز — متخصص ارشد تحقیقاتی در آزمایشگاه لاو — گروه لاو تکنیکی را که سیمونز برای بازیابی سلول‌های سالم‌تر و باکیفیت‌تر برای تجزیه و تحلیل توسعه داده بود، گسترش داد. کار آنها در آگوست ۲۰۲۶ در مجله «گاستروانترولوژی و هپاتولوژی سلولی و مولکولی» منتشر شد.

ایوانز گفت: «روش ما با بازیابی کل سلول‌ها به جای صرفاً هسته‌های آن‌ها، اطلاعات زیستی بیشتری را که در هر سلول وجود دارد، ثبت می‌کند. این امر می‌تواند مجموعه‌های عظیم نمونه‌های بیمارانی را که در حال حاضر در بیمارستان‌ها ذخیره شده‌اند، به منبعی از داده‌های مولکولی غنی تبدیل کند.»

این رویکرد همچنین در بازیابی انواع سلول‌هایی که اغلب به تعداد کم بازیابی می‌شوند، بسیار مؤثر بود و در نتیجه می‌تواند دید کامل‌تری از ساختار سلولی یک بافت به پژوهشگران ارائه دهد.

مزایا در بافت‌های مختلف متفاوت است

اوانز و همکارانش این تکنیک را با استفاده از بافت کولون و تیموس ارزیابی کردند. بازیابی سلول کامل در نمونه‌های کولون مزایایی بسیار بیشتر داشت، در حالی که بهبودها در بافت تیموس محدودتر بود.

او گفت: «نتایج ما نشان می‌دهد که بازیابی سلول‌های کامل ممکن است به ویژه در بافت‌هایی که حاوی سلول‌های بزرگ‌تری هستند که ماده بیشتری خارج از هسته دارند، مانند سلول‌های پوششی کولون، در مقایسه با سلول‌های ایمنی کوچکتر در تیموس، مفید باشد.»

نمونه‌های آرشیو شده می‌توانند سلول‌ها را به نتایج مرتبط کنند

ایوانز امیدوار است این تکنیک محققان را تشویق کند تا بافت‌های بیماران را که طی دهه‌ها جمع‌آوری شده‌اند، دوباره بررسی کنند. نمونه‌هایی که به بیمارانی متصل هستند که سوابق پزشکی و نتایج آن‌ها از قبل مشخص است، می‌توانند به‌ویژه ارزشمند باشند.

او گفت: «محققان می‌توانند یک تومور آرشیو شده را بررسی کرده و تحقیق کنند که چگونه سلول‌های منفرد درون آن تومور بین بیمارانی که به درمان پاسخ‌های متفاوتی داده‌اند یا نتایج متفاوتی را تجربه کرده‌اند، با هم تفاوت داشته‌اند.» «مطالعاتی از این دست می‌تواند در نهایت به محققان کمک کند تا درک بهتری از چگونگی شکل‌گیری و پیشرفت بیماری‌ها پیدا کنند، ویژگی‌های بیولوژیکی مرتبط با نتایج بیماران را شناسایی کنند و نشانگرهای جدید یا اهداف بالقوه برای درمان را کشف نمایند.»

با این تکنیک جدید، آرشیوهای عظیم بافت‌های نگهداری‌شده که مدت‌ها مطالعه آنها در سطح سلول‌های کامل دشوار بوده است، می‌توانند برای تحلیل مولکولی مدرن در دسترس قرار گیرند.

سلول‌های بنیادی درخشان انسان

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.