نخستین قمر فراخورشیدی کشف شد/ قمری به بزرگی مشتری

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری خبرهای آینده، به نقل از دیجیتال‌ترندز، این سامانه سیاره‌ای از همان آغاز به طرزی چشمگیر با منظومه شمسی ما تفاوت دارد. ستاره CD-۳۵ ۲۷۲۲ جرمی جوان با وزنی در حدود نیمی از خورشید است و به گرد آن جرمی به نام CD-۳۵ ۲۷۲۲ B می‌چرخد؛ یک کوتوله قهوه‌ای با وزنی تقریباً ۳۷ برابر سیاره مشتری. کوتوله‌های قهوه‌ای در قلمرو مبهم میان بزرگ‌ترین سیارات و کوچک‌ترین ستارگان جای می‌گیرند و قمر تازه کشف‌شده درست به دور همین کوتوله قهوه‌ای در گردش است.

پژوهشگران کمینه جرم این جرم نویافته را حدود ۰.۹ برابر مشتری و دوره مداری آن را تقریباً ۱۷۰ روز تخمین زده‌اند. موقعیت آن در این سلسله‌مراتب کیهانی ایجاب می‌کند که دست‌کم فعلاً عنوان محتاطانه‌تر «ماهواره فراخورشیدی» برایش به کار رود. در حال حاضر تعریف رسمی و اجماع‌یافته‌ای برای «قمر فراخورشیدی» وجود ندارد و همین نکته، به‌ویژه وقتی میزبان یک کوتوله قهوه‌ای باشد، رده‌بندی آن را به‌غایت دشوار می‌سازد. قمر فراخورشیدی به جرمی اطلاق می‌شود که به دور یک سیاره فراخورشیدی بچرخد، حال آنکه ماهواره مفهومی گسترده‌تر است و هر پیکر طبیعی یا مصنوعی در حال گردش به گرد جرمی دیگر را در بر می‌گیرد.

این گروه پژوهشی با بهره‌گیری از سنجش‌های سرعت شعاعی و با کمک ابزار CRIRES+ نصب‌شده روی تلسکوپ بسیار بزرگ VLT، موفق به ردیابی این جرم شدند. روش مزبور، لرزش‌ها و نوسان‌های فوق‌العاده ریزی را که یک جرم مداری ناپیدا از طریق گرانش خود پدید می‌آورد، آشکار می‌کند و به طور مشهور در کشف نخستین سیاره فراخورشیدی به دور ستاره‌ای خورشیدسان نیز به کار رفته بود. در این پژوهش، محققان در اقدامی نوآورانه همان شیوه را مستقیماً بر روی یک کوتوله قهوه‌ای پیاده کردند.

محققان بر این باورند که ارتقای ابزارهای رصدی در آینده به آنها امکان خواهد داد همین روش را برای شناسایی اقمار کوچک‌تر نیز به خدمت گیرند. تلسکوپ عظیم ۳۹ متری (ELT) که هم‌اکنون از سوی رصدخانه جنوبی اروپا در دست احداث است، خواهد توانست دامنه این جست‌وجو را به شکل چشمگیری وسعت بخشد.

در شرایط کنونی، CD-۳۵ ۲۷۲۲ جرمی را فراروی اخترشناسان نهاده که چندان پرجرم هست که بتواند سیاره‌ای تمام‌عیار به نظر آید؛ جرمی که به دور چیزی می‌گردد که خود بر خط مرزی میان سیاره و ستاره ایستاده است.